Sinds mei staat Rick de Rooij (47) aan het roer van de jeugdopleiding van Willem II. Hij borduurt voort op het goede dat er al ligt, en pakt ruimte voor eigen nuance en inzichten. ‘Ik ben een opleider, een ontwikkelaar en een verbinder. Dat zijn mijn belangrijkste competenties.’
'Een rol als Hoofd Jeugdopleiding past me het allerbeste', begint Rick enthousiast. 'Als voetballer was ik net te goed voor de amateurs en kwam ik net tekort voor de profs.' Hij voetbalt in de jeugd bij Helmond Sport en als hij zich aanmeldt voor de ALO (Academie Lichamelijke Opvoeding) in Tilburg komt Willem II even in beeld. Helaas wordt Rick uitgeloot, en kiest hij voor de PABO in Helmond. Voetballen doet hij vanaf dan bij Rood Wit ’62. Op zijn 19e gaat Rick het huis uit. 'Ik ben vroeg zelfstandig moeten worden, ook financieel. Ik heb meegemaakt hoe het is om iedere maand met schulden te moeten leven.'
Man van de opbouw
Helmond Sport loopt als een rode draad door Ricks rijkgevulde voetballeven. De afgelopen jaren was hij er werkzaam als Algemeen & Technisch manager binnen het samenwerkingsverband tussen KV Mechelen en Helmond Sport, met Jurgen Streppel als zijn direct leidinggevende. Daarvoor werkte hij acht jaar in de jeugdopleiding van PSV, onder meer als interim-hoofd jeugdopleiding. Ook trainde hij tweeënhalf jaar het vrouwenteam van PSV. ‘Ze vroegen me om het twee weken over te nemen, maar dat werden dus meer dan twee jaar’, vertelt De Rooij.
Eerder zette hij het vrouwenteam van VVV-Venlo op de kaart, waar hij samenwerkte met onder anderen Lieke Martens, Daniëlle van de Donk en Kika van Es. ‘In ons tweede jaar verloren we de bekerfinale van ADO Den Haag, met Sarina Wiegman als trainer.’ Kortom: een veelzijdige opleider, met een duidelijke voorkeur voor opbouwen en werken aan de lange termijn.
'Ik ben er in de loop der jaren wel achter gekomen dat een baan als hoofdtrainer eigenlijk niet bij me past. Het is voor een groot deel afhankelijk van of die spits die bal er wel of niet inschiet', aldus De Rooij. 'Ik heb altijd veel te doen met hoofdtrainers die de hele week keihard werken en vervolgens afhankelijk zijn van het moment waarop zo’n bal aan de goede of verkeerde kant van de paal valt. Ik ben een opleider, een ontwikkelaar en een verbinder. Dat zijn mijn beste competenties. De rol die ik nu heb als Hoofd jeudopleiding past dan ook het beste bij mij.'
In gesprek gaan
‘Wat een verbinder precies is? Dat klinkt altijd mooi, maar uiteindelijk gaat het erom wat je in de praktijk laat zien. Waar dat bij mij uit blijkt? Ik zal bijvoorbeeld altijd het gesprek aangaan met mensen. Op het veld probeer ik mensen aan elkaar te binden. Ik roep mensen bij elkaar in plaats van dat ze iets van elkaar vinden, maar het niet bespreken met degene om wie het gaat. Gewoon door dingen op een nette manier met elkaar te bespreken. Verder ben ik integer en werk ik vanuit een bepaalde trots. Die trots zie je hier ook terug, bij deze club en in deze regio.’
Als Rick wordt gevraagd wat kenmerkend is voor zijn stijl van opleiden, hoeft hij geen seconde na te denken. ‘Vrijheid geven om verantwoordelijkheid te nemen.’ Om dat uit te leggen, gebruikt hij een duidelijk voorbeeld. ‘Trainers denken vaak dat we spelers moeten programmeren. Maar dat moet je juist niet doen. Het gaat erom dat je ervoor zorgt dat spelers zich dusdanig vrij voelen dat ze uiteindelijk snel kunnen schakelen. Op het allerhoogste niveau moeten ze heel snel keuzes kunnen maken. Je moet als trainer dus niet steeds voorzeggen wat beter is voor een speler. Het uitgangspunt is dat je ze helpt om met die vrijheid om te gaan.’
‘Maar wel controleerbaar. Doen we wat we afspreken? Anders gaat iedereen alsnog zijn eigen ding doen. En dat kan niet. Je moet je committeren aan het plan. Om spelers en trainers vervolgens aan te spreken op hun verantwoordelijkheid, moet je wel goed weten hoe iemand in elkaar zit’, licht Rick toe. ‘Je kunt niet bij iedereen één op één hetzelfde neerleggen.’
Grote groepen
Rick is inmiddels een maand of drie actief op Sportpark Prinsenhoeve. Wat viel hem in zijn eerste dagen op? ‘Goh, wat zijn er ontzettend veel mensen hier bereid om iets voor deze club te doen. Gigantisch. Dat heb ik nog nooit gezien, ik vind het echt ongelooflijk. Echt een compliment voor de club, hoe betrokken mensen hier zijn. Verder merkte ik dat het organisatorisch goed geregeld is. Iedereen traint, iedereen speelt zijn wedstrijden en het loopt allemaal op rolletjes. Van de begeleiding van de scheidsrechters tot de chauffeurs en de horeca. Dat is allemaal heel goed gedelegeerd. En het complex ziet er fantastisch uit.’
Hij vervolgt: ‘Wat me ook opviel, is dat de groepen heel groot zijn. Aan de bovenkant, in het profplan, bij de O19 en O21, hebben we dertig spelers per groep. Maar ook daaronder zitten we op zo’n 23 à 24 spelers per team. Dat is te veel, je moet keuzes durven maken.’
Duizendminutenregel
Om iedereen dit seizoen toch voldoende aan bod te laten komen, heeft Rick voor de teams tot en met de O17 een nieuwe regel geïntroduceerd. Iedere speler moet voor de winterstop ongeveer duizend minuten maken. ‘Dat is nieuw. Ik weet ook hoe het werkt. Als je trainer bent van de O15 of O16, ga je op een gegeven moment twaalf of dertien kinderen kiezen. Maar dan weet je ook dat al die andere tien zich minder gaan ontwikkelen en het hier minder leuk gaan hebben.’
‘Eén van onze doelen is, ik sla hem heel plat, dat we ervoor moeten zorgen dat iedereen hier de tijd van zijn leven heeft. Al is het een jaar, al is het twee jaar, dat maakt niet uit. Iedereen die hier is geweest, moet altijd terug kunnen kijken op een mooie tijd waarin hij een heel aantal dingen heeft geleerd. En dan gaat het niet alleen om beter leren voetballen. Het gaat ook om weerbaarder worden, beter weten hoe je moet leren of een betere burger worden. Iedereen verdient hier een toptijd.’
Betere aansluiting op het eerste elftal
Rick heeft nog meer uitdagingen voor zichzelf en zijn staf op het programma staan. Een betere aansluiting van de speelwijze op die van het eerste elftal bijvoorbeeld. ‘De gewenste speelwijze van het eerste elftal is gepresenteerd en die is leidend. Daarop hebben we een periodisering aangebracht: een tactische periodisering van nu tot aan de winterstop. Dat betekent dat alle teams op dezelfde dagen met dezelfde dingen bezig zijn. Ik noem een voorbeeld: de laatste fase van aanvallen, kansen en doelpunten maken. Iedereen is daar bijvoorbeeld op maandag mee bezig. Hoe je dat als trainer doet en welke gedeelde principes je daarbij gebruikt, één-op-één op de flank of met een overtal, is aan jou als trainer.’
‘Een tweede deel is prestatiegedrag. Binnen Willem II hebben we vier pijlers waarop spelers worden beoordeeld: techniek, tactiek, fysiek en mentaal. Alleen: wat bedoelen we met mentaal? Wat is dat dan? Prestatiegedrag hebben we nu aan acht thema’s gekoppeld, zoals leerbaarheid, weerbaarheid en zelfreflectie. Daar moet je spelers op gaan coachen. En dan kan het zomaar zijn dat je als trainer de beste spelers eens wat meer onder druk moet zetten, om te kijken hoe ze daarmee omgaan. Want als het jou altijd voor de wind gaat, hoe reageer je dan straks als je wat hoger in de boom komt?’
Trots van toen, trots van nu, trots van de toekomst
De trots van Willem II en de jeugdopleiding van weleer refereert Rick graag aan. Het is tijdens het gesprek meerdere keren een duidelijk richtpunt. ‘Vroeger was de jeugdopleiding van Willem II écht een begrip in Nederland. Daar moeten we weer naartoe. Dat betekent niet dat we moeten willen concurreren met de grote clubs, want dat gaat financieel niet. We moeten het juist als iets goeds zien, als een kracht dat grote clubs soms op onze jongens azen. Daar moeten wij trots op zijn en die trots moeten we ook laten zien. Wij leiden op voor Willem II én de top. De afgelopen twee jaar hebben zes jeugdspelers een contract getekend. En er zijn dit seizoen ook al jongens zonder contract die tijdens de voorbereiding hun debuut hebben gemaakt. Dat laat zien dat de jeugd hier écht wel een kans krijgt.’
Weerstand verhogen
‘Om de jongens nog beter voor te bereiden op het hoogste niveau, zijn we wel meer aan het specificeren wat een speler nodig heeft’, gaat Rick verder. ‘De één moet tactisch beter worden, de ander moet zijn uitblinkend vermogen verbeteren en een ander moet misschien vaker naar de gym. Als er nu jeugdspelers naar het eerste elftal gaan, krijgen we bijna altijd terug dat die jongens nog niet zo ver zijn. Dat is overal zo. Fysiek gezien, qua tempo. Maar hoe ga je die jongens wel zo ver krijgen? Door ze met meer weerstand in aanraking te brengen. In de O21 speel je tegen leeftijdsgenoten en daar krijg je die weerstand niet.’
‘Het zou heel mooi zijn als wij met de O21 zouden kunnen promoveren naar de Tweede Divisie, maar dat is heel lastig. Feyenoord probeert dit ook al jaren. Laatst hebben we tegen RBC gespeeld, uit de Derde Divisie. Dat kunnen we tegen meer clubs doen. Wij moeten zorgen dat die jongens met die weerstanden in aanraking komen. Laat ze die wedstrijden spelen.’
Het plan moet kloppen
Rick is ervan overtuigd dat er nog meer winst te behalen valt in de jeugdopleiding. Bijvoorbeeld door sneller te kijken welk profiel bij een speler past, in plaats van primair te kijken naar de beste balans binnen een team. ‘Elke trainer moet hier een plan maken om te winnen. Wij moeten elke wedstrijd spelen om te winnen. Maar het interesseert me soms geen hout of je die wedstrijd wint. Het plan moet kloppen. En als dan alles goed gaat in zo’n wedstrijd, maar we missen toevallig een kans en zij maken er wel één, nou en? Je moet dus veel beter kijken wat er bij een speler past om hem optimaal te kunnen doorontwikkelen. Zodat we uiteindelijk in de eindfase iemand hebben die al ervaring heeft op een bepaalde positie.’
De ambities voor de jeugdopleiding zijn niet mals. Rick wil ieder jaar twee spelers afleveren bij het eerste elftal. Daarnaast wil hij spelers opleiden die een contract verdienen, bij Willem II of bij een van de grotere clubs. In dat laatste geval moet daar uiteraard een vergoeding tegenover staan. En misschien wel net zo belangrijk: iedereen die aan de jeugdopleiding van Willem II verbonden is, moet de tijd van zijn leven hebben. ‘Dus moeten we ook activiteiten organiseren door het jaar heen die kinderen nooit meer gaan vergeten.’
Virgil’s Legacy Trophy
De Virgil’s Legacy Trophy, die in het weekend van 12 september opnieuw losbarst, is een van die activiteiten. Hoewel Rick vorig jaar nog niet bij Willem II werkte, kijkt hij als nieuwe hoofd jeugdopleiding reikhalzend uit naar het toernooi. ‘Complimenten voor al die mensen die erbij betrokken zijn om dit te organiseren. Het zijn natuurlijk geweldige clubs die hier komen. Ik vind het echt knap dat we dit voor elkaar hebben gekregen. Ik kijk er heel erg naar uit.’
Bericht delen